Ankthi mund të jetë një reagim normal i trupit ndaj situatave të vështira, por kur bëhet i tepruar, mund të ndikojë jetën tonë të përditshme.
Ky artikull do të të ndihmojë të kuptosh më mirë ankthin dhe të mësosh disa mënyra praktike për ta kontrolluar atë.
Çfarë është ankthi?
- Ankthi është një ndjenjë frike, shqetësimi ose tensioni që vjen pa ndonjë arsye të qartë ose që është më e madhe se sa situata e kërkon.
- Mund të ndjesh rrahje zemre më të shpejta, djersitje, dridhje, frymëmarrje të shpejtë ose tension në trup.
- Në disa raste, ankthi mund të të ndalojë të kryesh aktivitetet e zakonshme si shkuarja në punë, takimi me njerëz ose gjumi i qetë.
Pse shfaqet ankthi?
Disa nga arsyet më të zakonshme për ankth janë:
- Stresi i përditshëm: Puna, problemet financiare ose familjare.
- Ngjarjet e pakëndshme në të kaluarën: Trauma ose përvoja të vështira.
- Shëndeti: Disa probleme shëndetësore mund të ndikojnë në rritjen e ankthit.
- Gjenetika: Disa njerëz kanë më shumë tendencë për të përjetuar ankth për shkak të mënyrës si është strukturuar truri ose sistemi nervor.
Shenjat që tregojnë se ankthi po ndikon jetën tënde
- Vështirësi në përqendrim.
- Nervozizëm dhe ndjenja se “diçka e keqe do të ndodhë”.
- Probleme me gjumin (vështirësi për të fjetur ose zgjime të shpeshta gjatë natës).
- Marramendje ose ndjesi të çuditshme në trup.
- Lodhje e shpejtë edhe pa bërë aktivitete të forta.
Nëse ndjen këto shenja shpesh, është mirë të fillosh të marrësh hapa për kontrollin e ankthit.
Si mund ta kontrollosh ankthin?
Ja disa metoda praktike dhe të thjeshta që mund të fillosh t’i zbatosh që sot:
- Teknika të frymëmarrjes:
- Frymo thellë përmes hundës, mbaje frymën për 4 sekonda dhe nxirre ngadalë përmes gojës.
- Përsërite këtë proces 5-10 herë kur ndihesh i shqetësuar.
- Shkruaj mendimet:
- Kur ndihesh i shqetësuar, shkruaji mendimet në një fletore. Kjo të ndihmon të kuptosh më mirë mendimet që po të krijojnë ankth.
- Aktiviteti fizik:
- Ecja e përditshme ose aktivitetet e lehta si yoga ose stretching ulin tensionin dhe përmirësojnë humorin.
- Rutina e gjumit:
- Përpiqu të flesh dhe të zgjohesh në të njëjtën orë çdo ditë.
- Mos përdor telefon ose laptop para gjumit për të paktën 30 minuta.
- Shmang kafenë dhe sheqernat e tepërta:
- Këto mund të rrisin rrahjet e zemrës dhe të nxisin ankthin.
- Kërko ndihmë profesionale:
- Nëse ankthi vazhdon për një kohë të gjatë dhe ndikon jetën tënde, është e rëndësishme të flasësh me një mjek ose psikolog.
- Terapia ose këshillimi mund të të ndihmojnë të gjesh mënyra më të thella për të kontrolluar ankthin.
Çfarë duhet të mbash mend?
✅ Ankthi është i zakonshëm dhe mund të menaxhohet.
✅ Mos e neglizho, sidomos nëse po ndikon në aktivitetet e tua të përditshme.
✅ Fillo me hapa të vegjël: frymëmarrje, aktivitet fizik, kujdes për gjumin dhe kujdes për mendimet.
✅ Mos ki frikë të kërkosh ndihmë nëse ndihesh i bllokuar.
Kur duhet të kërkosh ndihmë urgjente?
Nëse:
- Ke mendime për të dëmtuar veten ose të tjerët.
- Ndjen një frikë shumë të madhe që shoqërohet me dhimbje gjoksi ose vështirësi në frymëmarrje që nuk kalojnë me pushim.
- Ndjen se ankthi po të ndalon të kryesh funksionet bazë të ditës.
Në këto raste, kontakto menjëherë një mjek ose shko në urgjencë.
…
Ankthi nuk është një dënim, por një sinjal që trupi dhe mendja kanë nevojë për kujdes. Duke njohur shenjat dhe duke zbatuar metodat e kontrollit, ti mund të ndihesh më mirë dhe të jetosh më qetë.
Nëse dëshiron, mund të kthehesh te ky artikull sa herë të ndihesh i shqetësuar për të të kujtuar se ti nuk je vetëm dhe mund të mësosh të kontrollosh ankthin.