Shpesh njerëzit mendojnë se vendosja e kufijve është egoiste ose një shenjë që nuk je i sjellshëm, por në të vërtetë, vendosja e kufijve është një mënyrë për të ruajtur ekuilibrin emocional dhe për të pasur marrëdhënie të shëndetshme me të tjerët dhe me veten.
Nëse ndihesh shpesh i lodhur emocionalisht, i stresuar, i irrituar, ose pa energji për veten, një nga arsyet mund të jetë mungesa e kufijve të qartë me të tjerët.
Çfarë janë kufijtë personalë?
- Kufijtë personalë janë rregullat që vendosim për veten tonë për të mbrojtur mirëqenien tonë emocionale, mendore dhe fizike.
- Ato tregojnë të tjerëve se çfarë jemi të gatshëm të pranojmë dhe çfarë jo.
- Kufijtë nuk janë mure, por ura që ndihmojnë për të ndërtuar respekt në marrëdhënie.
Pse janë të rëndësishëm kufijtë për shëndetin mendor?
- Parandalojnë konsumimin emocional dhe djegien mendore.
- Ndihmojnë në ruajtjen e kohës dhe energjisë për gjërat që kanë vërtet rëndësi.
- Rrisin ndjesinë e vetëvlerësimit dhe respektit për veten.
- Ul nivelin e ankthit dhe stresit.
- Përmirësojnë marrëdhëniet me të tjerët sepse marrëdhëniet bëhen më të shëndetshme kur ka respekt të ndërsjellë.
Shenja që tregojnë se mund të kesh nevojë për kufij më të fortë
- Ndihesh i shfrytëzuar ose fajtor kur thua “jo”.
- Marrëdhëniet të lodhin dhe të shkaktojnë ankth.
- Nuk ke kohë për veten dhe prioritetet e tua.
- Ndihesh përgjegjës për lumturinë e të tjerëve.
- Ke frikë se njerëzit do të mërziten me ty nëse vendos kufij.
Si të fillosh të vendosësh kufij
1️⃣ Kupto nevojat dhe kufijtë e tua
Mendo për situatat kur ndihesh i tensionuar ose i lodhur pas një bisede ose takimi dhe identifiko se ku kufijtë e tu janë shkelur.
2️⃣ Mëso të thuash “jo” pa ndjenja faji
Thënia “jo” nuk është mungesë respekti, është kujdes për veten. Mund të thuash:
- “Faleminderit që më mendove, por nuk mundem këtë herë.”
- “Nuk ndihem mirë ta marr këtë përsipër tani.”
3️⃣ Vendos kufij të qartë dhe të thjeshtë
Kur e shpjegon kufirin tënd, bëje me qetësi dhe qartësi:
- “Kam nevojë të kem një ditë pushimi këtë fundjavë.”
- “Nuk mund të përgjigjem në telefon pas orës 20:00.”
4️⃣ Praktiko kujdesin për veten
Kufijtë lidhen edhe me kohën që i jep vetes për të pushuar, për të ushtruar, për të ndjekur hobi ose për të kaluar kohë me familjen.
5️⃣ Respekto kufijtë e vendosur
Në fillim mund të ndihesh fajtor, por vazhdo të qëndrosh i vendosur, sepse kjo është mënyra e vetme që njerëzit të mësojnë të të respektojnë.
Si të ruash kufijtë në mënyrë të shëndetshme
✅ Fol me respekt dhe qetësi kur vendos kufij.
✅ Mos kërko ndjesë të tepërt kur i vendos.
✅ Prano që të tjerët mund të mos pajtohen menjëherë, por kjo nuk është përgjegjësia jote.
✅ Kujto vetes se vendosja e kufijve është një formë dashurie për veten dhe për të tjerët.
Çfarë të bësh kur kufijtë nuk respektohen?
- Kujto personin me qetësi se ti e ke shprehur kufirin tënd.
- Nëse vazhdon të mos respektohet, merr hapa për të mbrojtur hapësirën dhe kohën tënde, duke përfshirë kufizimin e kohës me persona që shkelin vazhdimisht kufijtë.
- Konsidero të kërkosh mbështetje nga një psikolog ose mjek nëse ndihesh në vështirësi për të mbrojtur kufijtë e tua.
…
Vendosja e kufijve nuk është egoizëm, por është nevojë.
Është një hap i rëndësishëm për të mbrojtur shëndetin tënd mendor, për të ndjerë më pak stres dhe për të jetuar një jetë me më shumë qetësi dhe respekt ndaj vetes.
Vendosja e kufijve është si të veshësh rripin e sigurisë për mendjen dhe shpirtin tënd. Mos ki frikë të fillosh sot.